Verslag renovatie bejaardentehuis Mishnevischky.
17 juli – 31 juli 2009 Een telefoontje bracht verandering in onze zomerplanning. Willen jullie mee voor een werkproject in Wit-Rusland. Willem als een van de werklieden, en er was ook nog iemand nodig om te koken, wat meestal door twee dames wordt gedaan. Het doel was douche en toiletruimte en een nieuwe keuken te maken, in een bejaardentehuis in Mishnevischky. Een mooie uitdaging. Op 17 juli vertrokken we met negen personen in twee busjes voor een lange rit, met tussen stop en overnachting in Warschau, richting Wit-Rusland.De tweede dag grens Polen – Wit-Rusland gepasseerd en het weidse Belarus ingereden richting Minsk. Veel grote brede wegen en vergezichten. Alles lijkt groter en ruimer. Verder Wit-Rusland in werden het steeds meer binnenwegen door dorpen, en de wegen werden steeds hobbeliger. ‘s Avonds om 10 uur zijn we aangekomen in Sjoemelino, waar we heel hartelijk werden ontvangen door de Russische vrienden met een heerlijke maaltijd. Vervolgens is het nog een kleine 20 km naar het einddoel van de reis, Mishnevischky. Ons verblijf voor de komende twee weken is een, naar Russische standaard, nieuw gebouwd huis. De bedden staan klaar en iedereen is na twee dagen tuffen wel aan nachtrust toe. Zondag ochtend, er kom geen water uit de kraan, dus douchen zit er niet in. Wel stonden er een paar emmers water voor ons klaar zodat iedereen zich toch kon opfrissen. Vervolgens gezamenlijk ontbijten, en dan poolshoogte nemen in het bejaardentehuis. Van het huis waar wij verblijven naar het bejaardentehuis is het ongeveer 150 meter lopen, dus lekker dichtbij. Het is een gebouw, gemetseld van witte stenen, met een dak van golfplaten! Wanneer we naar binnen gaan merken we dat er eerst wat aan ventilatie gedaan moet worden. Het is niet meer dan een oud gebouw met ernaast een vrijstaande keuken, veel stelt het niet voor. De mannen beginnen met het werkoverleg en andere voorbereidingen. En wij, Lia en ik, gaan op zoek naar de keukenspullen, die na later bleek nog niet waren aangekomen. Eerst is het dus behelpen met datgene wat voorradig is. Twee messen, negen bekers, wat schoteltjes, bordjes en een paar oude pannen van het bejaardentehuis. Niet veel voor negen personen. Dan is het maandag, de mannen beginnen aan het werk, en wij gaan naar het dorp, om vers brood en andere boodschappen te halen. Lopend door het dorp zie je oude flats, enkele appartementen zijn nog bewoond, maar het grootste gedeelte ziet er verlaten uit. Er is bijna nergens waterleiding maar er is een pomp buiten waar gewassen wordt en water wordt gehaald. Ook staan er heel oude houten huisjes, blauw geverfd met veel onkruid en gras er omheen, en veel blaffende honden aan de ketting. Bij de dorpswinkel aangekomen vragen wij ons af of dit dan werkelijk de winkel is. We staan bij een grijs gebouw, zonder ramen voor een grote ijzeren deur met een hangslot. Ja hoor, we zijn goed. Binnen staat een ouderwetse toonbank met twee vriendelijke dames erachter. Ook zijn er binnen veel vliegen en hangen er twee overvolle vliegenvangers. In de winkel is niet veel te krijgen, brood, eieren, melk, deegwaren en bier. Alleen de noodzakelijke dingen. Er staat een telraam op de toonbanken iedereen wacht netjes in de rij. De mensen hebben verweerde gezichten, ze ruiken naar alcohol, en naar koeienmest en modder. Een plattelandsgeur die wij hier niet meer kennen. Duimen gaan omhoog, en ze zeggen Hollansky. Want het hele dorp weet inmiddels van de Hollanders die aan het werk zijn in het bejaardentehuis.
Verder hebben Lia en ik kennis gemaakt met de familie bij wie we elke dag water gingen halen uit een bron. Hij was oud directeur van de school en zijn dochter lerares Duits. We werden uitgenodigd op ’s avonds een kop koffie te komen drinken, en voor een rondleiding door het dorp. Ze vertelden ons over de leefomstandigheden, en het grote alcoholprobleem in Mishnevischky. Wanneer je weet dat 80% van de inwoners verslaafd is, vindt je het niet zo vreemd meer om elke dag mensen te zien lopen of fietsen die dronken zijn.
Na een paar dagen behelpen kregen we, na veel bellen, woensdag toestemming om, wel samen met onze tolk Valentina, in het Sociaal Centrum in Sjoemelino te zoeken naar de dozen met ons keukenmateriaal. We kwamen terecht in een grote opslag loods met stelling vol hulpgoederen. En inderdaad na veel geklauter op en over stellingen en met hulp van een paar vrolijke Russische dames met een parfum van Wodka kwamen onze spullen te voorschijn. Dus vanaf nu genoeg pannen, borden en messen enz.
Wat we dagelijks langs de straat onderweg van en naar Mishnevischky zien, zijn ouderen of vrouwen met de koe om te weiden. Ze hebben grote laarzen aan en een hoofddoek om. Alles en iedereen is lopend, op een oude fiets of met paard en wagen. Intussen wordt er hard gewerkt in het bejaardenhuis. De kozijnen en verschillende materialen komen niet op tijd, en zo moet de planning geregeld worden bijgesteld.
Ons eerste gezamenlijke uitstapje was naar de wijn brouwerij in Sjoemelino en we zijn ook naar de markt in Sjoemelino geweest. Hier proberen mensen uit de omgeving door hun zelf verbouwde groenten te verkopen voor een beetje extra inkomen. De werkzaamheden vorderen gestaag. Zo zien we al beklede wanden, nieuwe bedrading, afvoerbuizen en tegels op de vloer. Er komt dus al wat verandering.
Zaterdag zijn we in het ziekenhuis van Cenno geweest, waar vorig jaar de nieuwe keuken is gemaakt. De koks zijn er reuze blij mee, en het zag er nog steeds keurig en verzorgd uit. Vervolgens zijn we doorgereden naar familie Lapeggo die ons hadden uitgenodigd voor een barbecue en we mochten ook gebruik maken van de Banja. Eten was er in overvloed en iedereen heeft het zich goed laten smaken. Tamara, mevrouw Lageppo, vroeg ons of we genoeg etenswaren konden kopen voor de groep, en vervolgens stond ze er op ons vlees mee te geven uit hun eigen slagerij. Dus reden we ’s avond weer terug naar Mishnevischky met een half varken in de achterbak. Een uitdaging op zich…..
Door de Belarus delegatie werden we zondag meegenomen naar een Landgoed voor een picknick. Een zangkoor met accordeon begeleiding zong voor ons en het werd, mede door de Wodka, een hele gezellige middag. Want zeggen ze: Een Rus heeft elke dag wat te vieren. En ben je te gast, moet je eten en vooral drinken als een Rus.
Dan is het maandag en de eerste werkweek zit er al weer op. Er is nog veel te doen en de mannen zijn druk. Voor ons geldt hetzelfde, boodschappen doen in de dorpswinkel en omdat hier niet alles te krijgen is moeten we ook naar Sjoemelino. En zelf hier moeten we verschillende winkels langs om een volledige maaltijd op tafel te kunnen zetten. Onderweg besef ik, dat we toch in een luxe landje leven. Hoe de plattelands bevolking hier in Wit-Rusland leeft en werkt, meestal op staatsboerderijen, is moeilijk voor te stellen wanneer je het niet gezien hebt. Luxe is de mensen in kleine dorpen en op het platteland totaal onbekend. Ze leven veel dichter bij de natuur. Zelf bessensap maken, paddenstoelen zoeken en drogen en vissen. Alleen voor de jeugd is in het dorp Mishnevischky geen enkele ontspanning, geen sportclub, disco, helemaal niets. Ze kunnen nergens naar toe.
In ons verblijf wordt ‘s avond gezellig gekletst, gekaart of gepuzzeld, met koffie en een biertje. Buiten is het dan echt pikdonker en is het muisstil. Er zijn geen straatlantaarns en er is nergens een lichtje te bekennen. Wanneer het niet bewolkt is zien we een prachtige sterrenhemel.
De dagen vliegen voorbij, het eind komt in zicht en er is heel veel veranderd. Er is nu een prachtige douche gelegenheid met wc, en een mooie keuken met warm water. De kok is in tranen. Wat zal dit een werkgemak voor haar betekenen. Hetzelfde geld voor het verzorgende personeel in het bejaardentehuis.
Woensdag avond is dan ons afscheid bij onze Belarus vrienden in Sjoemelino. Donderdag beginnen we aan de terugreis en ook nu overnachten we in Warschau. Vrijdag nacht zijn we na een paar intensieve weken weer thuis.
Een hele ervaring rijker, en ik besef nog meer dat de mensen in Belarus leven in omstandigheden die bij ons vergeleken 50 jaar terug gaan in de tijd. Vaak denk ik aan de kinderen. Hoe komen zij uit de cirkel van alcohol verslaafde ouders en pure armoede als ze van schoolgaan. Krijgen ze ooit de kans om te studeren en een baan te vinden.
Ik kijk met veel plezier terug aan de tijd in Belarus, en heb veel waardering voor stichting S.R.K. met hun de vrijwilligers die het mogelijk maken de medemens in moeilijke omstandigheden een beetje verlichting te geven. Met vriendelijke groet,
Hennie Donker.
Reis en werkverslag keuken Hospital in Cenno. 15-08-2008.
Het vertrek is om 8 uur bij Henk Holtmaat, Henk heeft ook zijn bus beschikbaar gesteld. Na dat de laatste spullen in geladen zijn en nog een foto genomen is vertrekken we, uitgezwaaid door de achterblijvers. We zijn net op weg of er is al telefoon. Nico heeft de sleutels van de auto en huis nog in de zak, even terug en dan gaat de reis beginnen. Het is mooi weer om te rijden en de reis door Duitsland verloopt voorspoedig. We rijden al op tijd Polen binnen en besluiten om bij het restaurant waar we vaker eten om niet te stoppen om dat het nog te vroeg is. De volgende stop is op de tolweg vlak voor Potsnan. Hier zal Janny het stuur over nemen maar helaas ze krijgt de auto niet weer aan de praat. Deze geeft een foutmelding dat de motor te warm is de ventilatoren blijven ook draaien als je hem helemaal uit zet, maar de motor voelt niet warm aan. Wat nu. Na veel overleg wordt er besloten dat de auto naar de Fort dealer in Potsnam gebracht moet worden op de autoambulance. We kunnen niet eerder dan maandagmorgen worden geholpen. We proberen nog of we een andere garage of de Poolse wegenwacht er bij kunnen krijgen, maar door de garantie die Fort geeft op de nieuwe bus lukt dit niet. In overleg met Fort Nederland kunnen we in een hotel overnachten. Met een taxi worden drie personen naar een hotel gebracht. In het eerste hotel dat we bezoeken, kunnen we maar 1nacht terecht, dus gaan we naar de volgende Hotel: Max in Lubon. De volgende morgen zaterdag gaan we weer naar de garage om wat spullen op te halen, want we hebben alles nog in de auto liggen. Bij de garage aan gekomen zijn er alleen nieuwe mensen van de bewaking. We mogen bij de auto, maar dan blijkt dat de ventilatoren de accu heeft leeg gemaakt en dat de deuren niet meer open willen alleen de bestuurders deur. En dus kunnen we niet bij onze koffers. Lia is inmiddels in Minsk aan gekomen. We zouden haar van het vliegveld op halen maar dit gebeurt nu van uit Senno door een zus van Larissa. Maandagmorgen gaan Willem en Johan naar de garage. De auto staat nog op de zelfde plaats. We overleggen met de chef wat er aan de hand is en wat er gaat gebeuren. Eerst kunnen we niet eerder dan ‘s middags geholpen worden maar met veel gepraat en overleg zullen ze zien of we om 9uur geholpen kunnen worden. Als om 8.30 uur de auto in de garage in gedrukt wordt, hebben we goede hoop dat we weer gauw kunnen rijden. De auto wordt aan de computer aan gesloten en ze kunnen geen oorzaak vaststellen waar om hij in de fout is gegaan. De computer van de auto wordt gereset en de functie gecontroleerd. Van de radio hebben we geen code maar daar om kan hij wel rijden. Na nog een uur gewacht te hebben dat de accu weer wat opgeladen is en de chef maakt nog een laatste proefrit. Om 12.30uur kunnen we weer rijden. We hoeven verder niets te betalen, dit is garantie van Fort. Als we bij Hotel Max aan komen staan de anderen al klaar met de spullen. We rekenen af en we zetten de reis weer voort. We hebben weer volle moed. Bij de eerste stop wachten we in volle spanning af of hij weer start en dit is gelukkig geen probleem, de auto rijdt prima. Onderweg knipper er nog wel wat auto’s en we denken dat het met snelheid controle te maken heeft, tot dat we door de politie aan gehouden worden het blijkt dat we geen groot dimlicht hebben. We mogen door rijden naar de volgende benzinepomp om het euvel te verhelpen maar daar kunnen we geen kapotte zekering of een andere oorzaak vinden. Waarschijnlijk heeft het verband met de computer. De politie komt ook nog even kijken en stuurt ons door naar een garage. Die kunnen we niet vinden dan besluiten we om de koplampen met tape af te plakken en om met grootlicht te rijden. Dit gaat prima de tegenliggers hebben er geen hinder meer van ons. Als we bij de grens van Polen Wit Rusland komen gebruiken we ons humanitaire document. Hier door kunnen we bij de Poolse grens zo door reiden Als we dan bij de Wit - Russische douane komen laten we die het document ook weer zien en we worden hier ook overal meegeholpen. We zijn binnen een uur de grens over. Nu het laatste stuk dit gaat allemaal naar wens, onder weg hebben we contact met Lia. We overleggen dat we naar Larissa gaan en zij gaat ook mee naar het Hospitaal. Daar aan gekomen gaan we eerst naar ons onderkomen waar we slapen en eten. Het zijn goede bedden en netjes op gemaakt. Lia en Nina zijn er inmiddels ook. W e gaan eerst wat slapen en ’s middags gaan we even naar de keuken kijken en de materialen uit de auto halen. Die avond wordt er door vrouwen van het zieken huis gekookt en worden door de Michel de directeur van het ziekenhuis en Burgermeester en de locoburgemeester ontvangen. Woensdag 20-08
Nu kunnen eindelijk het werkzaam heden beginnen, maar helaas er was nog geen hout en profielen voor de wanden. In overleg met Larissa, Michel en Tamara zullen deze spullen nog deze dag gebracht worden. We kunnen nog wel vooruit met hoogte afzetten en materialen uit te pakken. Deze bleken op verschillende plaatsen te staan, alle dozen waren open gemaakt en veel dozen met kleding waar op werkgroep stond waren weg gegeven. Janny en Lia waren druk met het keukentje, dat was ingericht om te koken. Er waren twee elektrische kookplaatjes waar van er één maar voor de helft werkt. Larissa belt met Tamara of zij nog een ander heeft. Zij zorgt voor een nieuw gasfornuis, dat we zolang kunnen gebruiken. Eerst is er geen warm water. Ook dit wordt opgelost en we kunnen ons heerlijk douchen. De volgende dagen lopen nog wat chaotisch, niet al het voorwerk is klaar. Verder laten we een verwarmingsbuis in de vloer zakken om dat deze anders half in de vloer komt. Verder blijkt dat er een doos met schakelmartiaal er niet is. De inhoud wordt door gefaxt aan Henk en de tweede groep zal dit mee nemen. Inmiddels zijn Willem E. en Willem D. de plafonbalken aan het op gehangen en is en Henk E. een heel eind op weg met de profielen te plaatsen. Nico is druk met de waterleiding en afvoer bezig in de kelder, Johan is bezig met de zekering kast de Wit - Russische mensen zullen de voedingskabel om leggen maar dat geeft nog al wat problemen om door de vloer te komen. Janny en Lia hebben het ook erg druk met het koken, boodschappen doen en wassen voor de mannen. Tamara heeft gezorgd voor een wasmachine. Zaterdag 23-08
Vandaag zal groep 2 aankomen: Klaaske, Frits, Jan, Erik en Joop. We wachten met veel spanning af of alles goed verloopt. De werkzaamheden zijn zo vergevorderd dat Jan kan beginnen met het tegelwerk. Om ongeveer 14.00 uur komen ze aan. We zijn allen blij om elkaar te zien. De keuken wordt bekeken en de auto uitgeladen. We hadden begrepen dat wij deze avond gezamenlijk met Wit -Russische mensen in een restaurant zouden eten. Als tegen half acht nog niemand is om ons op te halen wordt er contact met Larissa gezocht. Larissa belt Tamara die regelt een etentje in een restaurant. Het smaakt ons allemaal voortreffelijk, er wordt ook muziek gedraaid we dansen en drinken nog wat en het misverstand is weer op gelost. Zondag 24-08
We zijn vandaag uitgenodigd door Alexander en Tamara en een dochter Natascha voor een etentje en de banja. Het is allemaal in de puntjes geregeld. We gaan nog even op het bedrijf van Alexander kijken. Hij heeft hier de opslag van zijn producten en verder houdt hij hier koeien, varkens en schapen. Ook heeft hij hier een visvijver aangelegd. De hengels worden uit geworpen en menig visje wordt boven water gehaald. Als we terug zijn bij Tamara is er gebeld uit Nederland dat de vrouw van Henk E. ziek is en het is beter dat hij terug gaat met Lia, die maandag terug vliegt naar huis. Maandag 25-8
Vandaag zal het dan moeten gebeuren, er ligt nog een hele klus te wachten, maar met zijn allen gaan we ervoor. Lia en Henk zijn inmiddels vertrokken. Jan en Joop zijn begonnen met tegelwerk Frits helpt bij het elektrisch werk en Erik helpt bij de ventilatie.’s Avonds kun je zien dat er al heel wat veranderd is de Wit- Russen kijken met verbazing wat er allemaal gebeurd. Dinsdag 26-8
Vandaag is Jan 65 Jaar! De keuken waar we eten is door Janny en Klaaske mooi versierd en bij de koffie hebben ze lekker eigen gebak gemaakt. Voor vanavond is er een etentje door de dames geregeld in een restaurant met locaal eten. We krijgen ieder een stenenpotje. Hier in zit een voortreffelijk maaltijd. Er wordt nog wat gedronken en gedanst en hebben samen een gezellige verjaardag van Jan. Jan hierbij nog bedankt dat je met een dergelijk mijlpaal toch met ons naar Cenno bent gegaan. De volgende dagen gaan de werkzaamheden gestaag door. Het regelwerk loopt goed en als er niet voldoende materiaal is, één telefoontje naar Tamara is genoeg en het wordt geregeld. De afzuigventilator is op het dak geplaatst en op de elektrische verdeelkast staat spanning. Donderdag, vrijdag en zaterdag zullen de vloertegels gelegd worden. Donderdagmorgen beginnen we met volle moed, helaas blijkt dat de betonmolen over de tandwielen springt. Men probeert met een hamer om ze dichter bij elkaar te slaan maar het noodlot slaat toe de grote tandkrans springt in 4 stukken. Wat nu. Er wordt naar Larissa gebelt en die belt met Nicolay Lapecho. Binnen en half uur is er een andere betonmolen. De oude wordt mee genomen en gerepareerd. ’S middags is hij terug en hij doet het weer prima. Zo kun je zien dat de mensen in Wit-Rusland vaak van oude dingen toch weer iets kunnen maken, compliment aan Nicolay. Er wordt hard gewerkt en de vloer ligt er ’s avonds in Michel heeft ook zaterdag geholpen en is verbaast hoe alles verloopt. Vrijdag 29-8
De keuken apparatuur uit Minsk is er nog niet. Er is iets mis gegaan met de betaling van de Wilde Ganzen naar de Keuken firma. Het geld is nu wel terug gestort op de rekening van de Wilde Ganzen en in overleg met het hoofdbestuur van SRK zal Henk het geld nu mee nemen om de keuken contant te betalen. Deze wordt dan door hun geplaatst als wij weg zijn. Voor de zaterdagavond zijn we uitgenodigd bij Nicolay Lapecho en zijn vrouw Lena in een soort jachthuis, ongeveer 20 km van af Cenno. Hier is ook een banja waar we graag gebruik van maken. Het eten is wildzwijn, huisvarken en er was wilde eend en worst gemaakt van hertenvlees. Een maaltijd waar we weer van genoten. We maken het niet al te laat, want zondag gaan we naar Shoemelino. We nemen thuis nog een afzakkertje, als er opeens op het raam wordt gebonsd. We gaan buiten kijken wat er aan de hand is. Er staan twee vrouwen Russische tegen ons te praten, maar we begrijpen niet wat ze bedoelen. We moeten mee komen. Er zijn inmiddels al enkelen naar bed, maar de anderen gaan mee. We worden meegenomen naar de administratieafdeling van het ziekenhuis. Hier staat een tafel met eten gedekt en drinken er bij en we moeten weer eten. Of er iemand van de dames jarig is we weten het niet en na een klein beetje gegeten en gedronken te hebben, besluiten we maar naar bed te gaan, want we moeten de volgende morgen weer vroeg op pad. Zondag 31-8
We worden om 11.00uur in Sjoemilino verwacht. Er worden nog wat materialen in het busje geladen, bestemd voor het bejaardenhuisje in Mismifitchi.In het sociaalcentrum worden we verwelkomd door Lidia,Galina,Valentina en Konstatin.We gaan eerst het bejaardenhuisje bekijken. Daar aan gekomen ontmoeten we de directrice en daar is ook Spiridonof. We bekijken de keuken en gaan daar na naar de ziekenzaal. Het is allemaal heel erg oud, maar wel schoon. We moeten er nog maar eens over hebben, wat we hier mee gaan doen. Dan vertrekken we naar Obol. Daar worden verwelkomd door Alexander, de directeur van de school. We worden mee genomen naar de kantine. Daar is een bruiloftsfeest en we worden onthaald door het bruidspaar om met hun te toosten. Als we nog een nederlands liedje voor het bruidspaar hebben gezongen(lang zullen ze leven)gaan we naar de keuken. Die is druk in gebruik voor een maaltijd van de bruiloftsgasten. Zo verdient de school wat met het verhuren van kantine en de keuken. De keuken die al eerder door ons is verbouwd, ziet er verder goed uit. Hier na gaan we weer eens wat eten. Je komt in Wit-Rusland hier niet onderuit. Het is een traditie en die zullen wij niet kunnen veranderen. Als we dan gegeten hebben gaan we nog de familie Zoukof bezoeken. Als we hier zijn gaat Klaaske met een groepje door naar een bekende familie van haar. We zijn bijna gelijktijdig terug in Cenno. Het is weer een drukke vrije dag geweest. Maandag 1-9
De laatste dagen breken aan en er moet nog veel werk gebeuren. Plafonplaten moeten er aan, dan de afzuigkap en de aanrechten en kastjes, wc en doucheruimte en de vleesruimte moet nog worden afgewerkt en het water en elektrisch verder aan gesloten. Bert komt vandaag ook aan uit Nederland en neemt nog wat martiaal mee voor Nico. Tegen avond vertrekt hij naar Sjoemilino voor het plaatsen van een Boiler in het bejaardenhuisje. Er wordt de volgende dagen hart gewerkt. De vloer in de toiletruimte moet er in. Als dinsdag Henk H arriveert, kunnen we overzien dat we woensdag klaar zijn op het halletje na. Ik hoop dat we met zijn allen met voldoening terug kunnen zien op een mooi stukje werk in Hospitaal keuken in Cenno. En de mensen in deze regio zal er voordeel bij hebben door wat we samen hebben gemaakt. En ik wil namens de groep Tamara en Larissa hartelijk danken voor de hulp en alles wat zij voor ons gedaan hebben. Na een afscheidavond met veel lovende woorden voor ons, vertrekken we donderdag morgen om 10.00 uur. De terug reis verloopt zonder problemen. We zijn in anderhalf uur de grens over en zijn op vrijdag om 14.00 terug in Zuidwolde op gewacht door onze aanhang en Henk E. Ik wil hier bij de mensen bedanken die het werk geklaard hebben in Cenno en iedereen die zijn steentje heeft bij gedragen om dit project te klaren. Johan Pieper |
|
